SANTRAL SİNİR SİSTEMİ VE FARMAKOLOJİSİ

 

MEMBRAN POTANSİYELİ

Organizmada bulunan herhangi bir hücrenin stoplazmasına ve hücre dışına elektrodlar konup voltmetreye bağlanırsa voltmetre  -70 mV değerini gösterir. Bu değere İstirahat membran potansiyeli adı verilir.. Bu yükten (-70 mV ) sorumlu iki mekanizma vardır. Birincisi proteinlerin membranı geçemediği için oluşturduğu negatif yük, ikincisi ise  üç sodyumu hücre dışına atan, iki potasyumu hücre içine alan Na-K ATPaz pompasıdır. Böylece hücre fazladan bir artı yük kaybetmiş olur. Sonuçta hücre içi, hücre dışına göre daha negatiftir.

            İstirahat membran potansiyelinin oluşmasındaki en önemli etken iyonların hücre dışı ve içinde farklı miktarda bulunmaları ve bu nedenle gradient farkı oluşturmalarıdır. Hücre membranı en çok potasyumu sızdırdığı için istirahat membran potansiyeli oluşumunda en önemli iyon potasyumdur.

Diğer iyonların intra – ekstra sellüler miktarları stabil (kararlı) durumda olduğu için, bu iyonlar istirahat membran potansiyelini daha az etkiler.

 sinir sistemi

SİNİR HÜCRESİ ve AKSİYON POTANSİYELİ

          Aksiyon potansiyeli, uyarılabilen hücrelerin eşik potansiyelini aşarak pozitif değere gelip çok kısa bir süre içinde tekrar negatif değere dönmesidir

 sinir sistemi1sinir sistemi2

DEPOLARİZASYON

Nöron membranında bulunan voltaj bağımlı sodyum kanalları voltaja duyarlıdır. Bu kanallar hücre istirahat (-70 mV) halindeyken kapalıdır. Nörona elektrik verilip nöron eşik (-55 mV) değere getirilirse voltaj bağımlı sodyum kanalları açılır ve nörona sodyum girerek depolarizasyon oluşur.

İstirahat membran potansiyeli eşik değere ne kadar yakınsa nöron o kadar kolay uyarılabilir. Eğer nöronun istirahat membran potansiyeli eşik değeri geçiyorsa (örnek; -40 mV gibi) bu durumda nöron kısmi depolarize olduğundan uyarılması yine zordur.

Farmakoloji Giriş – Otonom Sinir Sistemi

GENEL FARMAKOLOJİ                                                              

Farmakoloji üç ana dala ayrılır;

1. Farmakodinami

2. Farmakokinetik

3. Toksikoloji

 

FARMAKOKİNETİK

İlacın canlı geçirdiği aşamaları inceler. (Vücud ilaca ne yapar)

İlacın canlı sistemdeki hareketi 4 şekildedir;

1. Absorbsiyon (emilim)

2. Distribüsyon (dağılım)

3. Metabolizma (biotransformasyon)

4. Eliminasyon (itrah)

Farmakodinami, ilacın vucuda ne yaptığını inceler.

                   FAZ I: Kısıtlı sayıda normal gönüllülerde ve spesifik bazı popülasyonlarda (renal veya karaciğer yetmezliği olanlar vb.); güvenirlik, metabolizma ve ilaç etkileşimleri açısından değerlendirme yapılır.

                    FAZ II:Seçilmiş kısıtlı sayıda hastalarda terapötik efikasi, doz aralığı ve kinetik açısından değerlendirme yapılır.

                    FAZ III: Seçilmiş geniş hasta grubunda güvenirlik ve efikasi açısından değerlendirme yapılır. Bu fazda diğer ilaçlarla ve plasebo karşılaştırma yapılır. Bu aşamadan sonra ilaç hakkında ruhsat için başvurulur.

                   FAZ IV: Bu aşama ilaç piyasaya çıktıktan sonradır (post- marketing). İlaç tedavisi alan hastalarda yan etkileri ve ilaca ait ilave endikasyonları belirlemek için yapılır.

FARMAKODİNAMİ

İlaç kendi reseptörüyle birleşince yanıt oluşturuyorsa buna agonist ilaç denir.

İlaç reseptörüyle birleştiğinde yanıt oluşmuyorsa buna antagonist ilaç denir.

AGONİST

Sumasyon (Aditif Etkileşme)

                   Benzer etkiyi oluşturan ilaçlar, birlikte verildiklerinde oluşturdukları kombine etki, bunların tek başlarına verildikleri zaman yaptıkları bireysel etkilerin cebirsel toplamına eşit ise; bu etkileşim aditiftir.

Sinerjizm

                 İki ilaç bir arada verildiğinde oluşturdukları kombine etkinin miktarı, bireysel olarak oluşturdukları etkilerin toplamından fazladır. Fakat burada her iki ilaçta etkilidir. Örneğin alkol ve karbon tetraklorür; her ikiside hepatotoksiktir, ancak birlikte verildiklerinde oluşturdukları etki aritmetik toplamdan çok daha fazladır.

Potansiyalizasyon

               İki ilaç bir arada verildiğinde oluşturdukları kombine etkinin miktarı, bireysel olarak oluşturdukları etkilerin toplamından fazladır. Fakat burada bir ilaç aslında diğeri olmadan etkisizdir. Bu olaya örnek, kokainin (tek başına etkisizdir) katekolaminlerin etkisini potansiyalize etmesidir.